De verdeeldheid voorbij. Ervaringen delen. Gemeentelijke samenwerking met de Molukken.
Het 100-dorpenplan, een kans voor de gemeenten. Van empowering naar actief Burgerschap! VNG International inventariseert interesse van Nederlandse gemeenten voor projecten op de Molukken. Gemeentelijk Platform samenwerking met de Molukken (Vlissingen-Ambon).
Deze vier thema’s stonden centraal tijdens de Molukkenconferentie op woensdag 28 april in Krimpen aan den IJssel. De bijeenkomst was een initiatief van de gemeenten Krimpen aan den IJssel, Capelle aan den IJssel, Ridderkerk, VNG International, Stichting Vrouwen voor Vrede op de Molukken, Stichting TitanE en Stichting Samenwerking Vlissingen Ambon (SSVA). Ruim 125 deelnemers, waaronder vertegenwoordigers van Molukse organisaties in Nederland, bestuurders en ambtenaren van gemeenten en vertegenwoordigers van VNG International, kwamen bij elkaar om ervaringen met projecten op de Molukken uit te wisselen. Dagvoorzitter Esther-Clair Sasabone benadrukte in haar openingstoespraak dat het doel van de bijeenkomst is ervaringen te delen en na te denken over gemeentelijke samenwerking met de Molukken.
Het 100-dorpenplan, een kans voor de gemeenten
In zijn inleiding op workshop 1 legt Sam Pormes (voorzitter TitanE) uit wat het 100-dorpenplan is. Het 100-dorpenplan is in 2007 tot stand gekomen op initiatief van TitanE en met ondersteuning van organisaties als Vrouwen voor Vrede op de Molukken. De initiatiefnemers willen de noodzakelijke randvoorwaarden creëren waarbinnen goed bestuur, ontwikkeling en uitbanning van armoede op lokaal vlak mogelijk wordt. Concreet betekent dit dat gestreefd wordt om in 100 dorpen op de Molukken basic-need programma’s te realiseren. Schoon drinkwater, duurzame landbouw en visserij. Tweede peiler is het programma ‘good governance’ voor lokale besturen en kaders van lokale maatschappelijke organisaties. Tenminste 30% van de deelnemers moet bestaan uit vrouwen. Derde peiler is het provinciale genderprogramma: capaciteitsopbouw van vrouwen; vergroten van participatie van vrouwen in politiek en beleid; versterken van vrouwen op het terrein van interfaith dialogue en vredesopbouw.
In de workshop is gesproken over het succesvol laten verlopen van projecten op de Molukken. Realiseer je dat de Molukse gemeenschap in Nederland en op de Molukken verschillend is. Focus niet op één dorp, maar cluster je activiteiten naar bijvoorbeeld één eiland. Ambon stad is belangrijk voor de hele Molukken. Gaat het goed met Ambon stad, dan gaat het goed met de Molukken.
Van empowering naar actief Burgerschap!
Farida van Bommel-Pattisahusiwa (voorzitter Vrouwen voor Vrede op de Molukken) ziet vrouwen als belangrijke actoren in duurzame vredesopbouw op de Molukken. Dit zegt zij in haar inleiding op workshop 2. Hoewel het verzoeningsproces tussen christen- en moslimgemeenschappen op de Molukken redelijk positief verloopt, blijft de situatie fragiel en vraagt om structurele bijdragen in duurzame vredesopbouw. Vrouwen dienen hierin een actieve rol te vervullen als belangrijke actoren. Het traject ‘Capaciteitsopbouw voor Vrouwen op de Molukken’ heeft als doel om de rol van vrouwen op de Molukken in de samenlevingsopbouw te versterken. Dit betekent het vergroten van de participatie van vrouwen in maatschappelijke organisaties, dorpsbesturen en lokale overheidsinstanties. Zij hebben hiervoor trainingen in bewustwording, politieke vorming en kennis in conflictbestrijdende- en vredesopbouwende vaardigheden en methodes nodig. Een belangrijk nevendoel is een mentaliteitsverandering in de man/vrouw verhoudingen binnen de Molukse traditionele samenleving.
In de workshop is doorgesproken over het belang van het versterken van de rol van vrouwen in Nederland als op de Molukken. De Molukse vrouwen zijn binnen het gezin geëmancipeerd. De maatschappelijke emancipatie van de vrouwen kan verder bevorderd worden. In de workshop blijkt dat er verschillende initiatieven op dit gebied zijn. Zo is het project vrouwendialoog in negen dorpen op de Molukken opgestart. Op de Molukken zijn vrouwencomités ontstaan die samenwerken met dorpshoofden. Van empowering naar actief burgerschap. Het zou mooi zijn als Nederlandse gemeenten dergelijke initiatieven ondersteunen.
VNG International inventariseert interesse van Nederlandse gemeenten voor projecten op de Molukken
In zijn inleiding op workshop 3 zegt Erik-Jan Hertogs (Projectleider VNG International) dat we de armoede in de wereld op lokaal niveau moeten aanpakken. VNG International inventariseert de interesse bij Nederlandse gemeenten om via het LOGO South programma een project uit te voeren met een gemeente op de Molukken. Projecten die onder het LOGO South programma gesubsidieerd worden, vallen vooral op door de collega-tot-collega benadering en de sterke focus op capaciteitsontwikkeling van het lokale bestuur. Onderwerpen waarop voor een bepaalde tijd een samenwerking wordt aangegaan, variëren afhankelijk van de vraag en prioriteiten die gelden in het land van uitvoering. Zo zijn er projecten op het gebied van afvalbeheer, waterbeheer, belastingen, financieel beheer, administratie, dienstverlening, woningbouw, gezondheidszorg en draagvlakversterking. Bij voldoende interesse kan vanaf 2011 een nieuw landenprogramma gestart worden waarin minstens drie Nederlandse gemeenten deelnemen onder een overkoepelend programma dat bijdraagt aan de versterking van het lokale bestuur op de Molukken. VNG International begeleidt de samenwerking en uiteraard is er ruimte om bredere samenwerkingsverbanden aan te gaan met bijvoorbeeld waterschappen, instellingen, stichtingen of het bedrijfsleven waarbij het doel tweeledig is: het versterken van de lokale economie en het maatschappelijk draagvlak.
In de workshop wordt verder uitleg gegeven over het LOGO South programma. In de zaal blijkt veel kennis aanwezig over de structuur van het lokaal bestuur op de Molukken. De structuur van het lokaal bestuur op de Molukken verschilt wezenlijk met de Nederlandse structuur. Het traditionele bestuur op de Molukken moet dan ook ondersteund worden. Het LOGO South programma zou een instrument kunnen zijn om het lokaal bestuur op de Molukken te helpen. Via het LOGO South programma is nu één gemeente actief op de Molukken (gemeente Vlissingen).
In de zaal zitten veel vertegenwoordigers van organisaties die actief zijn op de Molukken. Tijdens de workshop worden ervaringen gedeeld over projecten op de Molukken. Daarnaast zijn deelnemers op zoek naar samenwerkingsverbanden. De deelnemers blijken een sterke behoefte te hebben om elkaar regelmatig te ontmoeten om ervaringen te delen en elkaar te vinden voor samenwerking.
Gemeentelijk Platform samenwerking met de Molukken (Vlissingen-Ambon)
Njonkie Pattinama (secretaris Stichting Samenwerking Vlissingen Ambon) vertelt in zijn inleiding op workshop 4 iets over de Stedenband Vlissingen-Ambon en de Stichting Samenwerking Vlissingen Ambon (SSVA). De stichting werkt binnen het kader van de Stedenband Vlissingen-Ambon en is verantwoordelijk voor de uitvoering van projecten. Overdracht van kennis en ervaringen vormt de basis van de samenwerking. Investeren in mensen, die het werk zelf moeten doen op de Molukken is het uitgangspunt. Men wordt in de gelegenheid gesteld opleidingen te volgen, stages te lopen en ervaringen op te doen in Nederland en trainingen, cursussen of workshops te volgen in Ambon. De stichting heeft projecten opgezet op het gebied van gezondheidzorg, milieu, onderwijs en toerisme.
In de workshop is gesproken op welke manier empowerment op lokaal niveau kan bijdragen aan de gemeentelijke samenwerking op de Molukken. Eén van de deelnemers vertelde dat hij via het Ministerie van Buitenlandse Zaken in contact is gekomen met een zakelijke partner in Ambon. De eerste behoefte was economisch, vervolgens is er een samenwerking ontstaan op het gebied van gezondheidszorg en onderwijs. De deelnemers hebben ervaringen gedeeld over hoe de dorpen/regio’s te bereiken zijn. De weg is via de overheid. De ambtenarij is echter erg bureaucratisch. Voor goede resultaten heb je een lange adem nodig. Feit is dat er veel projecten zijn op de Molukken. Belangrijk is om de opgedane kennis door te geven. De deelnemers hebben behoefte om de kennis te stroomlijnen. Deelnemers hebben behoefte om elkaar regelmatig te ontmoeten om ervaringen te delen, kennis te stroomlijnen en te netwerken.
Conclusies en aanbevelingen
Burgemeester Ries Jansen van Krimpen aan den IJssel heeft aan het einde van de conferentie nog een aantal aanbevelingen en adviezen.
- Behoefte om elkaar te ontmoeten realiseren in de vorm van platform
Uit de opkomst van deze conferentie blijkt dat er een grote behoefte bestaat om elkaar te ontmoeten om te praten over de situatie op de Molukken en de Molukse gemeenschap in Nederland.
Een aantal jaren geleden bestond er vanuit de VNG een platform voor Molukken gemeenten. Deze gemeenten kwamen in het kader van dit platform een aantal keren per jaar bij elkaar om ervaringen en actualiteiten te bespreken. Dit platform is langzaamaan verdwenen. Tijdens de conferentie is er gepeild of er onder de deelnemers behoefte bestaat om dit platform weer nieuw leven in te blazen. De reacties waren positief. Ries Jansen heeft voorgesteld om het platform weer op te richten onder de vlag van de VNG. Dit houdt in dat de VNG alleen de naam en de ruimte faciliteert, maar dat de inhoudelijke organisatie bij de deelnemende gemeenten zelf ligt. - Publiek – private samenwerking
Het kan zeer effectief zijn om bedrijven te betrekken bij bijvoorbeeld Molukse (ontwikkelingssamenwerking) projecten zoals het 100 dorpenplan. De stichting Vlissingen – Ambon heeft hier al verschillende positieve ervaringen mee. - Rol Vrouwen voor vrede
Vrouwen voor Vrede is druk bezig om haar netwerk in Nederland steeds verder uit te breiden. Ries Jansen adviseerde hen tijdens de conferentie om dit te blijven doen en waar mogelijk ook aansluiting te zoeken bij landelijke organisaties.
De Molukkenconferentie werd afgesloten met een echte Molukse maaltijd. Tijdens de maaltijd werd er nog volop doorgepraat over de onderwerpen van de conferentie. De reacties op de Molukkenconferentie zijn erg positief. De deelnemers vonden het leuk, informatief en hadden echt behoefte aan deze conferentie.
